Tejido en telar para el aprendizaje de transformaciones geométricas en estudiantes de la Institución Educativa “Clara Castillo de Gayozzo”- Huanta, 2025

dc.contributor.advisorLic. Contreras Cconovilca, Máximo
dc.contributor.authorTristan Quispe, Guadalupe
dc.date.accessioned2026-07-10T15:12:07Z
dc.date.available2026-07-10T15:12:07Z
dc.date.issued2026-07-10
dc.description.abstractLa investigación tuvo como objetivo determinar la influencia del tejido en telar en el aprendizaje de las transformaciones geométricas (traslación, rotación y simetría) en 27 estudiantes del quinto grado “U” de la Institución Educativa “Clara Castillo de Gayozzo”, Huanta, durante el año 2025. Se empleó un enfoque cuantitativo, de nivel explicativo y diseño preexperimental con pre test y post test, utilizando una ficha de observación como instrumento. Los resultados evidenciaron mejoras en el aprendizaje de las transformaciones geométricas. En el pre test, el 81,5 % de los estudiantes se encontraba en el nivel “En inicio”; mientras que, en el post test, este porcentaje disminuyó a 55,6 %, incrementándose los niveles “En proceso”, “Logro previsto” y “Logro destacado”. Asimismo, la media general aumentó de 33,67 a 54,85 puntos. Las dimensiones de rotación y simetría presentaron mayores avances, con incrementos en sus medias de 9,81 a 18,07 y de 13,19 a 22,30, respectivamente. La prueba de Wilcoxon confirmó diferencias estadísticamente significativas (p < 0,05), rechazándose la hipótesis nula. Se concluye que el tejido en telar influye significativamente en el aprendizaje de las transformaciones geométricas, al constituirse como un recurso pedagógico contextualizado desde los saberes ancestrales.
dc.description.abstractThe objective of this research was to determine the influence of loom weaving on the learning of geometric transformations (translation, rotation, and symmetry) among 27 fifth-grade “U” students from the “Clara Castillo de Gayozzo” Educational Institution in Huanta during the year 2025. A quantitative approach was applied, with an explanatory level and a pre-experimental design using pre-test and post-test assessments, employing an observation checklist as the research instrument. The results showed improvements in the learning of geometric transformations. In the pre-test, 81.5% of the students were at the “Beginning” level; however, in the post-test, this percentage decreased to 55.6%, while the levels of “In Progress,” “Expected Achievement,” and “Outstanding Achievement” increased. Likewise, the overall mean score increased from 33.67 to 54.85 points. The dimensions of rotation and symmetry showed the greatest progress, with mean scores increasing from 9.81 to 18.07 and from 13.19 to 22.30, respectively. The Wilcoxon signed-rank test confirmed statistically significant differences (p < 0.05), leading to the rejection of the null hypothesis. It is concluded that loom weaving significantly influences the learning of geometric transformations, as it constitutes a pedagogical resource contextualized through ancestral knowledge.
dc.description.abstractKay maskaypa yuyaynin karqa awana telar nisqam yachachiynin imayna yanapananta geométricas tikraykunata (traslación, rotación, simetría) yachakuypi, Huanta llaqtapi “Clara Castillo de Gayozzo” yachay wasipi iskay waranqa iskay chunka pichqayuq watapi, pichqa ñiqi “U” nisqapi iskay chunka qanchisniyuq yachaqkunapi. Kay maskayqa rurakurqa yupaychanapaq metodo nisqanwan, sutinchay nivelwan hinaspa preexperimental diseñowan, pretest chaymanta posttest rurakuspa, qhawariy qillqana fichata instrumento hina llamkachispa. Tarikusqakuna rikuchirqan allin wiñayta geométricas tikraykuna yachakuypi. Pretest nisqapi 81.5 % yachaqkuna “Qallariypi” nisqapi kasharqanku; ichaqa posttest nisqapi kay yupayqa 55.6 %man uraykurqan, chaykamataq “Ruwasqapi”, “Suyasqa taripay” hinaspa “Hatun taripay” nisqakuna yapakurqan. Hinallataq, llapa puntuypa chawpi yupaynin 33.67manta 54.85man wicharqan. Rotación hinaspa simetría dimensiones nisqakunapi aswan hatun wiñay rikurirqan, chawpi yupayninkuna 9.81manta 18.07man hinaspa 13.19manta 22.30man wicharispa. Wilcoxon sutiyuq prueba nisqan rikuchirqan estadísticamente significativu hukniraykunata (p < 0.05), chayrayku hipótesis nula nisqa mana chaskisqachu karqan. Tukuyta nispa, awana telarqa ancha yanapan geométricas tikraykuna yachakuyta, ñawpaq machukunapa yachayninkunawan tupachisqa yachachiy recurso kasqanrayku.
dc.formatapplication/pdf
dc.identifier.urihttps://hdl.handle.net/20.500.14661/516
dc.language.isospa
dc.publisher.countryPE
dc.rightsinfo:eu-repo/semantics/openAccess
dc.rights.urihttps://creativecommons.org/licenses/by/4.0/
dc.subjectTejido en telar
dc.subjectTransformaciones geométricas
dc.subjectAprendizaje significativo
dc.subjectEducación Intercultural Bilingüe
dc.subjectloom weaving
dc.subjectGeometric transformations
dc.subjectMeaningful learning
dc.subjectIntercultural bilingual education
dc.subjectAway telarpi
dc.subjectGeometría tikraykuna
dc.subjectAllin yachay
dc.subject.ocdehttps://purl.org/pe-repo/ocde/ford#5.03.00
dc.titleTejido en telar para el aprendizaje de transformaciones geométricas en estudiantes de la Institución Educativa “Clara Castillo de Gayozzo”- Huanta, 2025
dc.typeinfo:eu-repo/semantics/bachelorThesis
dc.type.versioninfo:eu-repo/semantics/updatedVersion
renati.advisor.dni28573758
renati.advisor.orcidhttps://orcid.org/0009-0004-1704-6678
renati.author.dni75822595
renati.discipline112086
renati.jurorArce Villar, Walter Mariano
renati.jurorValencia Aguilar, Edhgar Hector
renati.jurorPena Tapia, Freddy Roland
renati.levelhttps://purl.org/pe-repo/renati/nivel#tituloProfesional
renati.typehttps://purl.org/pe-repo/renati/type#tesis
thesis.degree.disciplineEducación Primaria Intercultural Bilingüe
thesis.degree.grantorEscuela de Educación Superior Pedagógica Pública “José Salvador Cavero Ovalle"
thesis.degree.nameTítulo Profesional en Primaria Intercultural Bilingüe
Archivos
Bloque original
Mostrando 1 - 1 de 1
Cargando...
Miniatura
Nombre:
T_75822595_GUADALUPE_TRISTAN_T.pdf
Tamaño:
4.44 MB
Formato:
Adobe Portable Document Format
Bloque de licencias
Mostrando 1 - 1 de 1
No hay miniatura disponible
Nombre:
license.txt
Tamaño:
1.71 KB
Formato:
Item-specific license agreed to upon submission
Descripción: