Uso de las plantas medicinales en los padres de familia de educación primaria de la Institución Educativa Nº38254 “Luis Cavero Bendezú”, Huanta 2025.

dc.contributor.advisorValencia Aguilar, Edhgar Héctor
dc.contributor.authorRoque Villanueva Ruth Melina
dc.contributor.editorhttps://orcid.org/0000-0002-8382-8537
dc.date.accessioned2026-10-22T21:44:09Z
dc.date.available2026-10-22T21:44:09Z
dc.date.embargoEnd2026
dc.date.issued2026-10-22
dc.description.abstractEl presente trabajo de investigación tuvo como objetivo conocer el uso de las plantas medicinales en los padres de familia de educación primaria de la Institución Educativa N° 38254 Luis Cavero Bendezú, Huanta 2025. El objetivo principal fue conocer el uso de las plantas medicinales en los padres de familia de estudiantes de Educación Primaria de la Institución Educativa N° 38254. La metodología utilizada fue de carácter descriptivo no experimental. La población estuvo conformada por 240 padres de familia de los estudiantes de educación primaria, de la cual se extrajo una muestra no probabilística censal de 35 padres con su consentimiento, los datos que se recolectaron vía cuestionario validado con escala Likert (nunca, a veces, siempre). La prevalencia del uso de plantas medicinales fue predominante en la categoría medio (80% en preparación, 80% en beneficios, 100% en uso general), las plantas se preparan principalmente en forma de infusiones, cataplasmas y maceraciones, los padres refieren en mayor proporción percepción positiva de efectividad y seguridad (71.4% "nunca" reportan efectos secundarios), usan en mayor proporción las hojas y partes aéreas de las plantas para sus males de salud. Conclusión: El uso de plantas medicinales entre los 35 padres encuestados es predominantemente ocasional (medio, 80-100%), con amplio conocimiento de preparación (infusiones, cataplasmas, maceraciones), percepción positiva de beneficios (100% medio-alto) y baja incidencia de efectos adversos (71.4% nunca), preservando saberes ancestrales pese al acceso creciente a medicina convencional. Estos hallazgos resaltan la necesidad de integrar prácticas tradicionales en educación intercultural primaria para salvaguardar patrimonio biocultural, promover uso seguro y enriquecer currículos del CNEB en contextos rurales peruanos.
dc.description.abstractUse Of Medicinal Plants Among Parents Of Primary School Students At Institutions Educative N° 38254 Luis Cavero Bendez, Huanta 2025. with the main objective to examine their use by these parents and specific objectives to determine frequency, knowledge level, and perceived effectiveness. A descriptive non-experimental study was conducted with a population of 240 parents, drawing a non-probabilistic intentional sample of 35 parents via consent based on accessibility, cultural representativeness, and rural logistical feasibility; data came from a validated Likert-scale questionnaire (never, sometimes, always). Results showed predominant "medium" category use (80% preparation, 80% benefits, 100% general), mainly as infusions, poultices, and macerations, with parents reporting positive perceptions of effectiveness and safety (71.4% "never" reported side effects) using primarily leaves and aerial parts for health issues. In conclusion, use among the 35 surveyed parents is predominantly occasional (medium, 80-100%) with broad preparation knowledge (infusions, poultices, macerations), positive benefit perception (100% medium-high), low adverse effects (71.4% never), preserving ancestral knowledge despite conventional medicine access, thus highlighting the need to integrate traditional practices into primary intercultural education to safeguard biocultural heritage, promote safe use, and enrich CNEB curricula in rural Peruvian contexts.
dc.description.abstractKay yachaypa ruranayninqa karqa plantas medicinalespa llamkayninta yachay primariapa yachaqkunapa tayta-mamankunapi yachay, Institución Educativa N.° 38254 Luis Cavero Bendezú, Huanta, 2025 watapi. Yachaypa sasachayninqa karqa: ¿Imayna llamkanku plantas medicinales yachay primariapa yachaqkunapa tayta-mamankuna? Kay yachayqa karqa enfoque cuantitativo, descriptivo nisqa, mana experimental. Llaqtanpi kaq runakunaqa karqanku primariapa yachaqkunapa tayta-mamankuna, chaymanta 35 tayta-mamankuna akllasqa karqanku muestrata hina. Willakuykunataqa huñurqanku validado cuestionariowan. Resultadokunapiqa rikusqa karqa plantas medicinalespa llamkayninqa “huk ratulla” nisqa categoría-pi: 80% preparacionpi, 80% beneficiokunapi, hinaspa 100% llamkaynin llapanpi. Plantakunataqa aswanmi llamkanku infusión, cataplasma hinaspa maceración nisqawan. Tayta-mamankunaqa allinmi yuyaykunku chay plantakunapa allin llamkayninmanta, hinaspa 71,4% nirqaku “mana hayk’aq” efectos secundarios rikusqankuta. Plantakunapa partenkunamantaqa aswanmi rap’inkunata llamkanku nanaykunapa hampiyninpaq. Chayrayku, plantas medicinalesqa tayta-mamakunapa yachayninpi allinmi llamkanku, aswanqa infusión hinaspa cataplasma nisqawan.
dc.formatapplication/pdf
dc.identifier.urihttps://hdl.handle.net/20.500.14661/628
dc.language.isospa
dc.publisher.countryPE
dc.rightsinfo:eu-repo/semantics/openAccess
dc.subjectMedicinal Plants
dc.subjectPlantas Medicinales
dc.subjectPadres de Familia
dc.subjectParents
dc.subjectHampi Qurakuna
dc.subjectInfusión
dc.subjectCataplasma
dc.subject.ocdehttps://purl.org/pe-repo/ocde/ford#5.03.00
dc.titleUso de las plantas medicinales en los padres de familia de educación primaria de la Institución Educativa Nº38254 “Luis Cavero Bendezú”, Huanta 2025.
dc.typeinfo:eu-repo/semantics/bachelorThesis
dc.type.versioninfo:eu-repo/semantics/updatedVersion
renati.advisor.dni06738690
renati.advisor.orcidhttps://orcid.org/0009-0000-1797-7772
renati.author.dni70974657
renati.discipline112086
renati.jurorArce Villar, Walter Mariano
renati.jurorReyes Araujo, Wilber Antonio
renati.jurorLeon Peralta, Maria Justina
renati.levelhttps://purl.org/pe-repo/renati/nivel#bachiller
renati.typehttps://purl.org/pe-repo/renati/type#trabajoDeInvestigacion
thesis.degree.disciplineEducación Primaria Intercultural Bilingüe
thesis.degree.grantorEscuela de Educación Superior Pedagógica Pública “José Salvador Cavero Ovalle"
thesis.degree.nameGrado de Bachiller en Educación Primaria Intercultural Bilingüe
Archivos
Bloque original
Mostrando 1 - 1 de 1
Cargando...
Miniatura
Nombre:
T_70974657_ROQUE VILLANUEVA Ruth Melina_B.pdf
Tamaño:
2.47 MB
Formato:
Adobe Portable Document Format
Bloque de licencias
Mostrando 1 - 1 de 1
No hay miniatura disponible
Nombre:
license.txt
Tamaño:
1.71 KB
Formato:
Item-specific license agreed to upon submission
Descripción: