Material reciclado en la mejora del entorno ambiental de estudiantes de la Institución Educativa Inicial N.º 429-66/Mx-U de Matucana Baja, Huanta – 2023

dc.contributor.advisorReyes Araujo, Wilber Antonio
dc.contributor.authorHuamán Gavilán, Silvia
dc.contributor.editorhttps://orcid.org/0000-0002-4184-7991
dc.date.accessioned2026-07-15T15:43:00Z
dc.date.available2026-07-15T15:43:00Z
dc.date.issued2026-07-15
dc.description.abstractLa presente investigación tuvo como objetivo determinar la influencia del uso de material reciclado en la mejora del entorno ambiental de estudiantes de la Institución Educativa Inicial N.° 429-66/Mx-U de Matucana Baja, Huanta – 2023. El estudio fue de enfoque cuantitativo, tipo aplicada, nivel explicativo y diseño pre-experimental con pre-test y post-test. La muestra estuvo conformada por 13 niños y niñas seleccionados por conveniencia. Se aplicó una ficha de observación validada (87% de validez, α = 0,953) en dos momentos: antes y después de 12 sesiones experimentales con material reciclado. Los resultados mostraron que en el pre-test ningún estudiante alcanzó niveles de logro, distribuyéndose en inicio (15,4%) y proceso (84,6%); mientras que en el post-test, el 76,9% alcanzó logro esperado y el 23,1% logro destacado. La prueba de Wilcoxon confirmó diferencias significativas (Z = -3,286; p = 0,001). Por dimensiones: mejora de la tierra (Z = -3,270; p = 0,001), mejora del agua (Z = -3,275; p = 0,001) y mejora del aire (Z = -3,286; p = 0,001). Se concluyó que el uso de material reciclado influye significativamente en la mejora del entorno ambiental de estudiantes de educación inicial.
dc.description.abstractThis research aimed to determine the influence of using recycled materials on improving the environmental awareness of students at Initial Education Institution N.° 429-66/Mx-U Matucana Baja, Huanta – 2023. The study employed a quantitative approach, was applied in nature, and had an explanatory level. It utilized a pre-experimental design with pre-tests and post-tests. The sample consisted of 13 children selected by convenience sampling. A validated observation form (87% validity, α = 0.953) was administered at two points in time: before and after 12 experimental sessions using recycled materials. The results showed that in the pre-test, no students reached the expected level of achievement, with 15.4% falling into the beginning (or developing) and 84.6% into the developing (or developing) categories. In the post-test, 76.9% achieved the expected level of achievement, and 23.1% achieved outstanding achievement. The Wilcoxon test confirmed significant differences (Z = -3.286; p = 0.001). By dimension: soil improvement (Z = -3.270; p = 0.001), water improvement (Z = -3.275; p = 0.001), and air improvement (Z = -3.286; p = 0.001). It was concluded that the use of recycled materials significantly influences the improvement of the environmental surroundings of early childhood education students.
dc.description.abstractKay yachaypakuypa munayninqa karqan: imaynatam puchu kaqkunawan llamkay yanapan Matucana Baja (Huanta - 2023) llaqtapi, N.° 429-66/Mx-U nisqa yachay wasipi warmachakunapa muyuriqninta allinyanapaq. Kay yachayqa karqan yupaykunawan tupusqa (cuantitativo), llamkayman churaykuq (aplicada), imanasqa kasqanta tariq (explicativo) hinallataq ñawpaqmantawan qallariymantawan tupachisqa (diseño pre-experimental). Kaypaqqa chunkakimsayuq (13) warmachakunatam akllarqaku. Chaymantam, qatipanapaq rapita (ficha de observación) llamkachirqaku iskay kutipi: chunka iskayniyuq yachachikuykunapa ñawpaqninpi hinaspa qallariyninpi. Llusinakusqanpim (resultados) qawarikurqan: qallariypiqa manam pipas allin yachayman chayarqankuchu, pisi yachayllapim kachkarqaku (15,4% qallariypi, 84,6% purichiypi); ichaqa, llamkay tukuytaqa, 76,9% warmachakuna allin yachayman chayarqaku, 23,1% kaqtaq aswan allin yachayman. Wilcoxon nisqawan tupachisqapim rikurirqan hatun hukmanyay (Z = -3,286; p = 0,001). Allpayarishasqanpi (Z = -3,270; p = 0,001), yakuyarishasqanpi (Z = -3,275; p = 0,001) hinaspa wayrayarishasqanpi (Z = -3,286; p = 0,001) allinyaykuna karqan. Chaynapim tukurqaku: puchu kaqkunawan llamkayqa anchatam yanapan pisi watayuq warmachakunapa muyuriqninta sumaqyachinapaq.
dc.formatapplication/pdf
dc.identifier.urihttps://hdl.handle.net/20.500.14661/521
dc.language.isospa
dc.publisher.countryPE
dc.rightsinfo:eu-repo/semantics/openAccess
dc.rights.urihttps://creativecommons.org/licenses/by/4.0/
dc.subjectMaterial Reciclado
dc.subjectEntorno ambiental
dc.subjectMejora de la tierra
dc.subjectMejora del agua
dc.subjectMejora del aire
dc.subjectEducación inicial
dc.subjectConciencia ambiental
dc.subjectRecycled materials
dc.subjectEnvironmental surroundings
dc.subjectSoil improvement
dc.subjectWater improvement
dc.subjectAir improvement
dc.subjectEarly childhood education
dc.subjectEnvironmental awareness
dc.subjectPuchu kaqkuna
dc.subjectPacha muyuriq
dc.subjectAllpa allinyachiy
dc.subjectYaku allinyachiy
dc.subjectWayra allinyachiy
dc.subjectÑawpaq yachay wasi
dc.subjectPacha muyuriq kuyapayay
dc.subject.ocdehttps://purl.org/pe-repo/ocde/ford#5.03.00
dc.titleMaterial reciclado en la mejora del entorno ambiental de estudiantes de la Institución Educativa Inicial N.º 429-66/Mx-U de Matucana Baja, Huanta – 2023
dc.typeinfo:eu-repo/semantics/bachelorThesis
dc.type.versioninfo:eu-repo/semantics/updatedVersion
renati.advisor.dni28602912
renati.advisor.orcidhttps://orcid.org/0000-0001-9172-1337
renati.author.dni43754504
renati.discipline111086
renati.jurorArce Villar, Walter Mariano
renati.jurorMayhua Quispe, Frida
renati.jurorPineda Tapia, Freddy Roland
renati.levelhttps://purl.org/pe-repo/renati/nivel#tituloProfesional
renati.typehttps://purl.org/pe-repo/renati/type#tesis
thesis.degree.disciplineEducación Inicial Intercultural Bilingüe
thesis.degree.grantorEscuela de Educación Superior Pedagógica Pública “José Salvador Cavero Ovalle"
thesis.degree.nameTítulo Profesional en Educación Inicial Intercultural Bilingüe
Archivos
Bloque original
Mostrando 1 - 1 de 1
Cargando...
Miniatura
Nombre:
T_43754504_HUAMÁN GAVILÁN, Silvia_T_2.pdf
Tamaño:
3.42 MB
Formato:
Adobe Portable Document Format
Bloque de licencias
Mostrando 1 - 1 de 1
No hay miniatura disponible
Nombre:
license.txt
Tamaño:
1.71 KB
Formato:
Item-specific license agreed to upon submission
Descripción: