Práctica de valores comunitarios en niños de las instituciones educativas del nivel inicial del Valle Esmeralda - Junín 2025

dc.contributor.advisorQuispe Morales, Rolando Alfredo
dc.contributor.authorCarrazco Candia, Gladys
dc.date.accessioned2026-09-25T21:50:30Z
dc.date.available2026-09-25T21:50:30Z
dc.date.embargoEnd2026
dc.date.issued2026-09-24
dc.description.abstractLa presente investigación tuvo como objetivo general describir la práctica de valores comunitarios en los niños y niñas de las instituciones educativas del nivel inicial del Valle Esmeralda, Junín, durante el año 2025. El estudio se desarrolló bajo un enfoque cuantitativo, de tipo básico y nivel descriptivo simple, con un diseño no experimental de corte transversal. La población estuvo conformada por 39 niños y niñas de las instituciones educativas del ámbito de estudio; para el análisis se trabajó con una muestra de 20 participantes, seleccionados mediante muestreo no probabilístico intencional. Para la recolección de datos se empleó la técnica de observación pedagógica y como instrumento una ficha de observación estructurada según dimensiones e indicadores, validada mediante juicio de expertos. Los resultados, obtenidos a partir del análisis de frecuencias y porcentajes, evidenciaron que la mayoría de los niños y niñas se encontraba en el nivel de proceso respecto a la práctica de valores comunitarios. Asimismo, se observó una participación favorable en actividades de apoyo mutuo y convivencia; sin embargo, persistieron dificultades relacionadas con la autonomía para resolver conflictos y asumir responsabilidades colectivas. En conclusión, la práctica de valores comunitarios presenta un desarrollo heterogéneo, destacándose la identidad y la solidaridad comunal, mientras que la responsabilidad colectiva requiere mayor fortalecimiento. Por ello, se considera necesario implementar estrategias didácticas con enfoque intercultural que promuevan la reciprocidad, la convivencia y la participación comunitaria desde el aula. Estos hallazgos resaltan la importancia de fortalecer experiencias contextualizadas que vinculen prácticas familiares, culturales y comunitarias con aprendizajes cotidianos.
dc.description.abstractThe present research aimed to describe the practice of community values among boys and girls in early childhood education institutions in Valle Esmeralda, Junín, during 2025. The study followed a quantitative approach, with a basic type and simple descriptive level, using a non-experimental cross-sectional design. The population consisted of 39 boys and girls from the educational institutions within the study area; for the analysis, a sample of 20 participants was selected through intentional non-probability sampling. Data were collected using pedagogical observation, with an observation checklist structured according to dimensions and indicators and validated through expert judgment. The results, obtained through the analysis of frequencies and percentages, showed that most of the boys and girls were at the process level regarding the practice of community values. Likewise, favorable participation in activities involving mutual support and coexistence was observed; however, difficulties persisted regarding autonomy in conflict resolution and the assumption of collective responsibilities. In conclusion, the practice of community values presents heterogeneous development, with identity and community solidarity standing out, while collective responsibility requires greater strengthening. Therefore, it is considered necessary to implement teaching strategies with an intercultural approach that promote reciprocity, coexistence, and community participation in the classroom. These findings highlight the importance of strengthening contextualized experiences that connect family, cultural, and community practices with everyday learning.
dc.description.abstractKay yachay maskaypa hatun munayninqa karqa, Valle Esmeralda, Junín suyupi, 2025 watapi, qallariy yachay wasi yachaqkuna warmakunapi ayllu chaninkunapa rurayninta riqsichiy. Kay yachay maskayqa yupayman churay yachay ñanwan, básico nisqa rikchayninwan, hinaspa simple descriptivo nisqa ñawpaqman puriywan ruwakurqa; chaypaqmi mana experimental, transversal nisqa diseño nisqawan llamk’arqaku. Yachay maskaypa llapan yachaqninkunaqa 39 warmakunam karqaku; ichaqa análisispaq 20 warmakunam akllakurqaku, mana probabilístico intencional nisqa akllay ñanwan. Willakuykuna huñunapaqqa observación pedagógica nisqa técnica nisqa llamk’achikurqa, ficha de observación nisqa yanapakuqwan, dimensión e indicador nisqakunaman hina wakichisqa, hinaspa yachaqkunaq juicio nisqanwan allinchachisqa. Tarpusqa willakuykunata frecuencias y porcentajes nisqawan qhawarispa, aswan achka warmakunaqa ayllu chaninkunapa rurayninpi proceso nisqa patapim kachkarqaku. Hinallataqmi yanapanakuy ruraykunapi, kuska kawsaypi ima allin participación rikurirqan; ichaqa sasachakuykunata sapallankum allichanankupaq, hinaspa llapapaq responsabilidad nisqata churaypaq sasachakuykuna rikurirqan. Tukuchayninpiqa, ayllu chaninkunapa rurayninqa mana kikillanachu wiñan; identidad hinaspa ayllu solidaridad nisqakuna aswan rikurirqaku, ichaqa llapapaq responsabilidad nisqa astawan kallpanchanapaqmi kachkan. Chayrayku, yachay wasipi intercultural nisqa qhawariywan yachachiy ruraykunata churayqa ancha allinmi, reciprocidad, kuska kawsay hinaspa ayllu participación nisqakunata kallpanchanapaq. sapa punchaw yachayninta kallpanchanapaq ancha chaniyuq kasqanta rikuchin.
dc.formatapplication/pdf
dc.identifier.urihttps://hdl.handle.net/20.500.14661/587
dc.language.isospa
dc.publisher.countryPE
dc.rightsinfo:eu-repo/semantics/openAccess
dc.subjectValores Comunitarios
dc.subjectEducación Inicial
dc.subjectInvestigación Descriptiva
dc.subjectDesarrollo Axiológico
dc.subjectConvivencia Escolar
dc.subjectInterculturalidad
dc.subjectCommunity Values
dc.subjectEarly Childhood Education
dc.subjectDescriptive Research
dc.subjectAxiological Development
dc.subjectSchool Coexistence
dc.subjectInterculturality
dc.subjectAyllu Chaninkuna
dc.subjectQallariy Yachay
dc.subjectRiqsichiq Yachay Maskay
dc.subjectAxiológico Wiñay
dc.subjectYachay Wasi Kuska Kawsay
dc.subject.ocdehttps://purl.org/pe-repo/ocde/ford#5.03.00
dc.titlePráctica de valores comunitarios en niños de las instituciones educativas del nivel inicial del Valle Esmeralda - Junín 2025
dc.typeinfo:eu-repo/semantics/bachelorThesis
dc.type.versioninfo:eu-repo/semantics/updatedVersion
renati.advisor.dni20019674
renati.advisor.orcidhttps://orcid.org/0000-0003-3140-8968
renati.author.dni47729903
renati.discipline111086
renati.jurorArce Villar, Walter Mariano
renati.jurorValencia Aguilar, Edhgar Hector
renati.jurorLeon Peralta, Maria Justina
renati.levelhttps://purl.org/pe-repo/renati/nivel#bachiller
renati.typehttps://purl.org/pe-repo/renati/type#trabajoDeInvestigacion
thesis.degree.disciplineEducación Inicial Intercultural Bilingüe
thesis.degree.grantorEscuela de Educación Superior Pedagógica Pública “José Salvador Cavero Ovalle"
thesis.degree.nameGrado de Bachiller en Educación inicial Intercultural Bilingüe
Archivos
Bloque original
Mostrando 1 - 1 de 1
Cargando...
Miniatura
Nombre:
T_47729903_CARRAZCO CANDIA, Gladys_B.pdf
Tamaño:
2.63 MB
Formato:
Adobe Portable Document Format
Bloque de licencias
Mostrando 1 - 1 de 1
No hay miniatura disponible
Nombre:
license.txt
Tamaño:
1.71 KB
Formato:
Item-specific license agreed to upon submission
Descripción: